ثبت نخستین رویش قره‌تاج در مناطق مرزی سردشت

به گزارش خبرگزاری صدا وسیمای مهاباد، مجید پاتو افزود: برای نخستین بار گونه قره‌تاج با نام علمی Anagyris foetida L در دهستان آلان روستای مرزی بیتوش از توابع بخش مرکزی شهرستان سردشت شناسایی شده است.
وی با بیان اینکه این درختچه یک گونه اکوتونی یا بوم‌مرزی به شمار می‌رود، افزود: قره‌تاج بیشتر در مناطقی رشد می‌کند که زمستان‌های آنها سرمای شدید و یخبندان طولانی نداشته باشد.
این عضو هیات علمی ادامه داد: این گونه در فاصله ۲۰ کیلومتری غرب سردشت و در مرز بین اقلیم گرم و سرد پراکنش دارد و به دلیل وجود یک میکروکلیمای خاص، گونه‌های درختی و درختچه‌ای متفاوتی در این محدوده رشد می‌کنند.
پاتو با اشاره به ویژگی‌های زیستی این گیاه گفت: میوه‌های قره‌تاج سمی است، اما خواص دارویی دارد و در فصل پاییز و زمستان برخی پرندگان و پستانداران وحشی از جمله گراز‌ها از آن تغذیه می‌کنند.
وی اضافه کرد: این گیاه از خانواده حبوبات و زیرخانواده باقلاییان است و در زبان انگلیسی با نام «لوبیای متعفن» شناخته می‌شود و مهم‌ترین ویژگی آن، تفاوت در زمان جوانه‌زنی و گل‌دهی است؛ به‌گونه‌ای که اواخر پاییز جوانه می‌زند، در زمستان سبز می‌شود و با گل‌های زرد و سفید خود، جلوه‌ای بهاری در دل زمستان ایجاد می‌کند.

این پژوهشگر تأکید کرد: حضور هر گونه گیاهی در یک رویشگاه، نشان‌دهنده مجموعه‌ای از عوامل محیطی و اقلیمی است که در شکل‌گیری جوامع گیاهی نقش دارند.
پاتو درباره روند انجام این مطالعه توضیح داد: در این بررسی، ابتدا محدوده پراکنش قره‌تاج روی نقشه مشخص شد و سپس اطلاعات مربوط به ویژگی‌های ظاهری گیاه و شرایط زیستگاهی آن جمع‌آوری و تحلیل شد.
وی تصریح کرد: نتایج نشان داد، سطح رویشگاه این گونه حدود ۵۰ هکتار است و در ارتفاع ۹۵۰ تا یک‌هزار و ۵۰۰ متر از سطح دریا قرار دارد و تراکم آن هم بین ۱۵۰ تا ۲۳۰ پایه در هر هکتار برآورد شده است.
به گفته وی، این گونه بیشتر در دامنه‌های جنوبی و جنوب‌غربی و در محدوده روستا‌های بیتوش، گرماب، مزرعه و مزن‌آباد مشاهده می‌شود و به‌صورت پراکنده در روستا‌های رشکان، سنجو و دوله نیز گسترش یافته است.
پاتو اظهارداشت: قطر تاج این درختچه‌ها بین یک تا چهار متر و گاهی تا هفت متر، ارتفاع آنها بین یک تا پنج متر و درصد تاج‌پوشش به‌طور متوسط حدود ۲۵ درصد برآورد شده است.
شهرستان سردشت در جنوب آذربایجان غربی واقع شده و با برخورداری از ۹۰ هزار هکتار جنگل و ۳۰ هزار هکتار مرتع، بیشترین سطح جنگلی استان را در خود جای داده است. از مهم‌ترین گونه‌های گیاهی سردشت می‌توان به بلوط ایرانی، بنه، بادام وحشی، گلابی وحشی، سرو کوهی و بیش از ۱۰۰ گونه دیگر اشاره کرد.