ظروف پلاستیکی تهدیدی پنهان برای سلامت

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز یزد، کمالی گفت: با گسترش استفاده از ظروف و کیسه‌های پلاستیکی، به‌ویژه در مراسم، هیئت‌های مذهبی، همایش‌ها، مراکز آموزشی، محیط‌های اداری و حتی منازل، مصرف غذا و نوشیدنی‌های داغ در ظروف پلاستیکی به یک عادت رایج تبدیل شده است. این در حالی است که بسیاری از افراد از مخاطرات احتمالی این عادت برای سلامت خود و همچنین آثار زیست‌محیطی آن آگاهی کافی ندارند.

کارشناس مواد غذایی دانشگاه علوم پزشکی شهیدصدوقی یزد اظهارداشت: در همین راستا، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با راه‌اندازی پویش «نه به پلاستیک» بر ضرورت کاهش مصرف محصولات پلاستیکی، به‌ویژه ظروف و کیسه‌های پلاستیکی یکبارمصرف، و استفاده از جایگزین‌های مناسب تأکید کرده است. این پویش تنها یک حرکت زیست‌محیطی نیست، بلکه اقدامی در راستای حفظ سلامت انسان، کاهش تولید پسماند‌های پلاستیکی و ارتقای فرهنگ مصرف مسئولانه به شمار می‌رود.

وی افزود: یکی از مهم‌ترین نکاتی که باید مورد توجه قرار گیرد، عدم استفاده از ظروف پلاستیکی برای غذا و نوشیدنی‌های داغ است چراکه با افزایش دما، احتمال مهاجرت برخی ترکیبات شیمیایی از ظرف به داخل مواد غذایی یا نوشیدنی افزایش می‌یابد. میزان این انتقال به عوامل مختلفی مانند نوع پلاستیک، کیفیت ساخت، دمای غذا، مدت زمان تماس و حتی میزان چربی و اسیدی بودن غذا بستگی دارد. اگرچه همه ظروف پلاستیکی خطر یکسانی ندارند، اما استفاده نادرست از آنها می‌تواند احتمال تماس با برخی ترکیبات نامطلوب را افزایش دهد.

کمالی توصیه کرد: حد امکان از ریختن چای، قهوه، آب جوش، آش، سوپ و سایر غذا‌های داغ در ظروف پلاستیکی معمولی خودداری شود. همچنین گرم کردن غذا در ظروف پلاستیکی نامناسب، به‌ویژه در مایکروویو، اقدامی است که تنها در صورت درج عبارت «قابل استفاده در مایکروویو» روی محصول مجاز است.

این کارشناس مسئول با بیان اینکه یکی دیگر از چالش‌های مهم، استفاده گسترده از ظروف یکبارمصرف در مراسم و اجتماعات است گفت: هرچند این ظروف موجب سهولت در پذیرایی می‌شوند، اما حجم بالای مصرف آنها علاوه بر افزایش تولید زباله، سال‌ها در طبیعت باقی مانده و به آلودگی خاک، منابع آب و حیات‌وحش منجر می‌شود. امروزه وجود ریزپلاستیک‌ها در آب، خاک، برخی مواد غذایی و حتی بدن انسان، نگرانی‌های علمی فراوانی ایجاد کرده است و کاهش مصرف پلاستیک یکی از راهکار‌های مهم برای کنترل این روند محسوب می‌شود.

وی با بیان این مطلب که کاهش مصرف پلاستیک، نیازمند هزینه‌های سنگین یا تغییرات اساسی در سبک زندگی نیست افزود: با چند اقدام ساده می‌توان سهم قابل توجهی در حفظ سلامت و محیط زیست داشت.

کمالی توصیه کرد: استفاده از لیوان شیشه‌ای، چینی یا استیل به جای لیوان پلاستیکی برای چای و نوشیدنی‌های داغ استفاده شود.

وی با تاکید بر استفاده از ظروف شیشه‌ای، استیل یا سرامیکی برای سرو و نگهداری غذای گرم گفت: همراه داشتن بطری آب و لیوان شخصی در محل کار، دانشگاه و سفر و استفاده از ظروف چندبار مصرف در جلسات، همایش‌ها و مراسم به جای ظروف یکبارمصرف در صورت امکان مورد تاکید است.

این کارشناس با تاکید بر خودداری از ریختن غذای بسیار داغ داخل ظروف پلاستیکی معمولی به عدم استفاده مجدد از ظروف یکبارمصرف برای نگهداری طولانی‌مدت مواد غذایی اشاره کرد.

کارشناس مواد غذایی دانشگاه علوم پزشکی شهیدصدوقی یزد تصریح کرد: در مواردی که استفاده از ظروف یکبارمصرف اجتناب‌ناپذیر است، باید از محصولات دارای مجوز‌های بهداشتی استفاده شود و نوع ظرف متناسب با نوع ماده غذایی انتخاب گردد. برای مثال، همه ظروف پلاستیکی برای غذا یا نوشیدنی داغ طراحی نشده‌اند و انتخاب نادرست می‌تواند احتمال مهاجرت ترکیبات شیمیایی را افزایش دهد.

وی تاکید کرد: کاهش مصرف پلاستیک تنها مسئولیت دستگاه‌های اجرایی نیست؛ هر خانواده، هر اداره، هر مدرسه، هر هیئت مذهبی و هر شهروند می‌تواند با تغییر چند عادت ساده، نقش مؤثری در این مسیر ایفا کند. تجربه بسیاری از کشور‌ها نشان داده است که تغییرات کوچک در رفتار روزمره، در مقیاس جامعه، آثار بزرگی بر سلامت و محیط زیست خواهد داشت.

کارشناس مواد غذایی دانشگاه علوم پزشکی شهیدصدوقی یزد اظهارداشت: هدف از پویش «نه به پلاستیک» حذف کامل پلاستیک از زندگی روزمره نیست، بلکه کاهش مصرف غیرضروری، استفاده صحیح از محصولات پلاستیکی و جایگزینی آنها با گزینه‌های ایمن‌تر و پایدارتر است. انتخاب امروز ما می‌تواند بر سلامت خود، خانواده، نسل‌های آینده و محیط زیستی که در آن زندگی می‌کنیم، تأثیری ماندگار داشته باشد.