بهره‌گیری از فناوری‌های هوشمند در مطالعات قرآنی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ زینب حاجی‌محمدی، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی و پژوهشکده مطالعات میان‌رشته‌ای قرآن از ارائه رشته‌های «علوم قرآنی با گرایش اعجاز» و «قرآن‌کاوی رایانشی» در مقطع کارشناسی ارشد پژوهشکده مطالعات میان‌رشته‌ای قرآن خبر داد و گفت: دانش‌آموختگان مهندسی کامپیوتر نیز می‌توانند با ورود به قرآن‌کاوی رایانشی، در توسعه پژوهش‌های میان‌رشته‌ای و سامانه‌های هوشمند قرآن‌فهم نقش‌آفرینی کنند.

حاجی محمدی درباره مأموریت کارگروه هوش مصنوعی در توسعه علوم قرآنی، افزود: این کارگروه در تلاش است تا به یک برنامه جامع برای تولید سامانه‌ای ملی دست یابد؛ سامانه‌ای که همه پژوهشگران قرآنی بتوانند از طریق آن، از فناوری‌های هوشمند در حوزه پژوهش و آموزش علوم قرآنی استفاده کنند.

وی افزود: هدف نهایی، فراهم‌کردن زمینه توسعه پایدار در بهره‌گیری از فناوری‌های هوشمند در مطالعات قرآنی است تا این فناوری‌ها بتوانند در فهم، تحلیل و تبیین دقیق‌تر مفاهیم قرآن نقش مؤثری ایفا کنند.

عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی با اشاره به ظرفیت‌های پژوهشکده مطالعات میان‌رشته‌ای قرآن گفت: در این پژوهشکده، رشته‌هایی از جمله «علوم قرآنی با گرایش اعجاز» و «قرآن‌کاوی رایانشی» در مقطع کارشناسی ارشد ارائه می‌شود و دانش‌آموختگان مهندسی کامپیوتر نیز می‌توانند وارد حوزه قرآن‌کاوی رایانشی شوند.

حاجی‌محمدی ادامه داد: رویکرد اصلی این رشته‌ها، توسعه مطالعات میان‌رشته‌ای میان علوم اسلامی و فناوری‌های دیجیتال است؛ رویکردی که می‌تواند در طراحی سامانه‌های قرآن‌فهم، تبیین مفاهیم قرآنی و همچنین بررسی ابعاد اعجاز قرآن مؤثر باشد.

وی با تأکید بر اینکه هوش مصنوعی نباید به‌عنوان ابزاری برای تولید علم مستقل درباره قرآن تلقی شود، گفت: نگاه ما این است که هوش مصنوعی در جایگاه یک دستیار و ابزار کمکی به کار گرفته شود؛ ابزاری برای درک بهتر مفاهیم و معانی قرآن، کشف ارتباطات مفهومی و توصیف دقیق‌تر نظام‌های قرآنی.

عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی توضیح داد: فناوری‌های هوشمند می‌توانند با تبدیل بخشی از داده‌های کیفی به داده‌های کمی، امکان تحلیل و ارائه روشن‌تر برخی مفاهیم را فراهم کنند؛ موضوعی که هم فهم پژوهشگران را تسهیل می‌کند و هم انتقال و باورپذیری یافته‌ها را برای مخاطبان افزایش می‌دهد.

حاجی‌محمدی با اشاره به کاربرد‌های هوش مصنوعی و علوم رایانشی در پژوهش‌های اعجاز قرآن، گفت: در حوزه‌هایی مانند مباحث زیستی، کیهان‌شناسی و نجوم، پیوند میان علم و قرآن می‌تواند به تبیین بهتر ابعاد اعجاز و الهی‌بودن قرآن کمک کند.

وی افزود: بهره‌گیری از علم و فناوری در این مسیر، به معنای افزودن یا کاستن از مفاهیم قرآن نیست؛ اصل، هدایت‌گری قرآن است و فناوری تنها می‌تواند مسیر فهم بهتر، هدایت‌پذیری بیشتر و بهره‌برداری دقیق‌تر از مفاهیم این کتاب آسمانی را هموار کند.