مصرف الکل چگونه به دستگاه گوارش و کبد آسیب می‌زند؟

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما؛ آرمان عبدی، فوق‌تخصص گوارش و کبد با اشاره به عوارض مصرف الکل، اظهار کرد: الکل می‌تواند بخش‌های مختلف بدن را تحت تأثیر قرار دهد و میزان و شدت عوارض آن در افراد مختلف متفاوت است؛ بنابراین نمی‌توان یک مقدار مشخص را برای همه افراد به عنوان میزان کاملاً بی‌خطر در نظر گرفت.

وی با اشاره به اینکه در گذشته این تصور وجود داشت که مصرف کمتر از میزان مشخصی از الکل برای زنان و مردان فاقد آسیب جدی است، افزود: شواهد علمی جدید نشان می‌دهد که خطرات مصرف الکل از یک نقطه مشخص و قطعی آغاز نمی‌شود و حتی مصرف مقادیر کم نیز می‌تواند با افزایش برخی خطرات سلامت همراه باشد.

این فوق‌تخصص گوارش و کبد ادامه داد: نوع و شدت آسیب ناشی از مصرف الکل به عوامل مختلفی از جمله میزان و مدت مصرف، شرایط جسمی، بیماری‌های زمینه‌ای و عوامل ژنتیکی بستگی دارد.

عبدی درباره عوارض گوارشی مصرف الکل گفت: سوزش سر دل و تشدید رفلاکس معده، التهاب معده، مشکلات گوارشی و در موارد شدیدتر خونریزی دستگاه گوارش از جمله عوارضی است که ممکن است در ارتباط با مصرف الکل ایجاد شود.

وی افزود: مصرف ناگهانی و حجم بالای الکل می‌تواند احتمال استفراغ شدید و آسیب به مخاط دستگاه گوارش را افزایش دهد و در برخی موارد، پارگی در محل اتصال مری و معده که به «سندرم مالوری ـ وایس» معروف است، رخ دهد و موجب خونریزی گوارشی شود.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان تصریح کرد: خونریزی گوارشی می‌تواند یک وضعیت اورژانسی و تهدیدکننده حیات باشد و در صورت بروز علائمی مانند استفراغ خونی، دفع مدفوع سیاه‌رنگ، ضعف شدید، سرگیجه یا کاهش سطح هوشیاری، مراجعه فوری به مراکز درمانی ضروری است.

عبدی با اشاره به تأثیر مصرف مداوم و سنگین الکل بر جذب و دریافت مواد مغذی اظهار کرد: مصرف الکل، به‌ویژه در افرادی که الگوی مصرف طولانی‌مدت و نامناسب دارند، می‌تواند با سوءتغذیه و کمبود برخی ویتامین‌ها، به‌خصوص ویتامین‌های گروه B، همراه شود.

این فوق‌تخصص گوارش و کبد، کبد را یکی از مهم‌ترین اندام‌های آسیب‌پذیر در برابر مصرف الکل دانست و درباره «هپاتیت الکلی» هشدار داد.

وی گفت: هپاتیت الکلی به التهاب و آسیب کبدی ناشی از مصرف الکل گفته می‌شود و شدت آن می‌تواند از خفیف تا بسیار شدید متغیر باشد. در صورت ادامه مصرف و پیشرفت آسیب کبدی، احتمال ایجاد فیبروز و در نهایت سیروز کبدی وجود دارد.

عبدی ادامه داد: سیروز مرحله پیشرفته و برگشت‌ناپذیر زخم و آسیب کبدی است که در آن عملکرد طبیعی کبد به‌شدت کاهش می‌یابد و ممکن است عوارض جدی مانند تجمع مایع در شکم، اختلال هوشیاری و خونریزی گوارشی ایجاد شود.

وی تأکید کرد: در مراحل پیشرفته بیماری کبدی، درمان بر اساس علت و شدت بیماری انجام می‌شود و در برخی بیماران مبتلا به نارسایی پیشرفته کبد، پیوند کبد می‌تواند مطرح شود. با این حال، ارزیابی و انتخاب بیمار برای پیوند تابع شرایط پزشکی و معیار‌های تخصصی است و ترک مصرف الکل و پایبندی به درمان، نقش مهمی در این فرآیند دارد.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان با بیان اینکه بیماری‌های کبدی ناشی از مصرف الکل ممکن است برای مدت طولانی بدون علامت باقی بمانند، گفت: فرد ممکن است تا زمانی که آسیب کبدی پیشرفته نشده است، علامت مشخصی نداشته باشد و همین موضوع اهمیت بررسی و تشخیص زودهنگام را افزایش می‌دهد.

وی با تفکیک عوارض مصرف الکل بیان کرد: برخی آسیب‌ها در صورت تشخیص زودهنگام و قطع مصرف الکل می‌توانند تا حد زیادی بهبود پیدا کنند، اما در مراحل پیشرفته، مانند سیروز کبدی، بخشی از آسیب‌ها دائمی و غیرقابل برگشت هستند.

عبدی با اشاره به نگرانی‌ها درباره کاهش سن شروع مصرف الکل در برخی گروه‌های سنی گفت: مصرف الکل در نوجوانان و جوانان علاوه بر افزایش خطر وابستگی، می‌توان سلامت دستگاه گوارش، کبد و سایر اندام‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.

وی تأکید کرد: آگاهی‌رسانی درباره عوارض مصرف الکل، به‌ویژه در سنین پایین، اهمیت زیادی دارد و خانواده‌ها و نظام آموزشی و سلامت باید درباره پیامد‌های جسمی و روانی مصرف الکل آگاهی بیشتری ایجاد کنند.